De olieprijs en gasprijs zijn maandagochtend fors gedaald nadat signalen opdoken dat de Verenigde Staten en Iran dichter bij een akkoord komen. Brent olie verloor ruim vijf procent aan waarde, terwijl ook de Europese gasprijs stevig terugviel. Toch waarschuwen energie-experts dat de wereld mogelijk juist afstevent op een grotere crisis, met dreigende tekorten in Azië, Europa en later mogelijk ook de Verenigde Staten.

De plotselinge prijsdaling volgt op uitspraken van Donald Trump, die afgelopen weekend aangaf dat er vooruitgang wordt geboekt in onderhandelingen met Iran. Beleggers hopen daardoor op een heropening van de Straat van Hormuz, een cruciale route voor wereldwijde olie en gastransporten.

Olie- en gasprijzen dalen hard door hoop op vrede

Amerikaanse olie werd maandagochtend bijna zes procent goedkoper. Brent, de internationale maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten, daalde met ruim vijf procent tot onder de 100 dollar per vat. Ook de Europese gasprijs zakte ongeveer zes procent.

De markt reageert vooral op de verwachting dat de Straat van Hormuz binnenkort weer volledig toegankelijk wordt voor tankers. De zeeroute is al maanden grotendeels geblokkeerd door de oorlog tussen Iran en de VS, waardoor de wereldwijde energiemarkt zwaar onder druk staat.

Trump temperde het optimisme later wel enigszins. Volgens hem is er “geen haast” bij een akkoord en is de deal “nog niet volledig uitonderhandeld”. Iraanse media melden ondertussen dat Washington nog altijd belangrijke eisen van Teheran blokkeert.

Ondanks de onzekerheid varen inmiddels weer voorzichtig enkele tankers en LNG-schepen door de zeestraat. Volgens Iran passeerden afgelopen weekend 33 commerciële schepen de doorgang binnen 24 uur.

Jeff Currie waarschuwt voor dreigende tekorten

Terwijl financiële markten opgelucht reageren op mogelijke onderhandelingen, klinkt vanuit de energiesector juist alarm. Jeff Currie, voormalig grondstoffenstrateeg van Goldman Sachs en nu werkzaam bij Carlyle, waarschuwt dat de wereldwijde olievoorraden gevaarlijk laag worden.

Volgens Currie bevindt Azië zich al dicht bij de zogenoemde “minimum operating levels”. Dat zijn de minimale voorraden die nodig zijn om pijpleidingen, opslaglocaties en raffinaderijen operationeel te houden.

Europa zou volgens hem binnen enkele weken hetzelfde probleem kunnen krijgen. Daarna dreigen ook de Verenigde Staten in juli met tekorten te kampen.

Wereld vreest nieuwe energie- en voedselcrisis

De waarschuwingen komen op een moment waarop de International Energy Agency al sprak van een mogelijke “kritieke aanbodschok” tijdens de zomermaanden. Vooral als exporten uit het Midden-Oosten niet snel herstellen, kunnen olie- en gasprijzen opnieuw explosief stijgen.

Niet alleen consumenten voelen de impact. In ontwikkelingslanden ontstaan inmiddels ook zorgen over voedselprijzen. De Wereldbank waarschuwde afgelopen weekend dat stijgende energieprijzen voedsel voor miljoenen mensen onbetaalbaar dreigen te maken.

Ondertussen proberen Amerikaanse olieproducenten juist te profiteren van de hoge prijzen. Volgens Baker Hughes steeg het aantal actieve olieplatforms in de VS afgelopen week met tien. Dat is de grootste wekelijkse stijging sinds februari 2023.