Brussel legt bom onder box 3: ‘nieuw belastingplan kan Nederland miljarden kosten’

De Europese Commissie werkt aan een ingrijpend belastingplan dat beleggen via een besloten vennootschap (bv) veel aantrekkelijker kan maken. Volgens een conceptvoorstel van eurocommissaris Wopke Hoekstra moet belasting op dividend tussen bedrijven vanaf 2028 volledig verdwijnen.

Fiscalisten waarschuwen dat dit grote gevolgen kan hebben voor de Nederlandse belastingheffing in box 3 en de schatkist miljarden euro’s kan kosten.

Brussel wil dividendbelasting tussen bedrijven schrappen

Op dit moment geldt binnen de Europese Unie een vrijstelling van dividendbelasting vooral voor grotere belangen tussen moeder- en dochterbedrijven. Het voorstel van de Europese Commissie gaat een stap verder. Als het plan wordt aangenomen, zouden alle aandelenbelangen tussen bedrijven onder de vrijstelling vallen.

Volgens de Europese Commissie moet de maatregel investeringen binnen Europa stimuleren. Bedrijven houden daardoor meer geld over voor innovatie en groei. Ook moet kapitaal eenvoudiger kunnen bewegen tussen EU-landen, waardoor investeren over de grens aantrekkelijker wordt.

Fiscalisten noemen het voorstel opvallend vergaand. Hoogleraar fiscaal recht Jan van de Streek spreekt in De Telegraaf van een radicaal plan dat de bestaande belastingregels fundamenteel verandert.

Box 3 komt verder onder druk te staan

Voor Nederland kan het voorstel grote gevolgen hebben. Beleggers zouden namelijk steeds vaker kiezen voor een bv-structuur in plaats van particulier beleggen in box 3.

Wie via een bv belegt, betaalt volgens deskundigen straks mogelijk geen belasting meer over ontvangen dividend. Pas wanneer winst wordt uitgekeerd aan de eigenaar van de bv, volgt belastingheffing in box 2. Dat tarief ligt momenteel lager dan het box 3-tarief van 36 procent.

Volgens hoogleraar fiscale economie Edwin Heithuis maakt dat beleggen via een bv aanzienlijk aantrekkelijker. Daardoor kunnen steeds meer vermogende Nederlanders hun beleggingen buiten box 3 onderbrengen, waardoor de belastingopbrengsten verder afnemen.

De ontwikkeling komt op een gevoelig moment. De Eerste Kamer debatteert nog voor de zomer over het nieuwe box 3-stelsel. Daarbij wil het kabinet niet langer uitgaan van een fictief rendement, maar van belasting op daadwerkelijke vermogensaanwas. Vooral het belasten van nog niet gerealiseerde winsten stuit op veel kritiek van beleggers en fiscalisten.

Steun van alle EU-landen noodzakelijk

Of het voorstel daadwerkelijk wordt ingevoerd, is nog onzeker. Voor belastingmaatregelen binnen de Europese Unie is unanieme steun van alle 27 lidstaten vereist.

Dat kan een belangrijk struikelblok worden. Veel Europese landen kampen met hoge begrotingstekorten en stijgende staatsschulden. Een belastingverlaging betekent automatisch minder inkomsten voor nationale overheden.

Toch past het voorstel binnen een bredere Europese strategie om het concurrentievermogen van de EU te versterken. Brussel wil voorkomen dat innovatieve bedrijven en investeerders uitwijken naar de Verenigde Staten, waar meer privaat kapitaal beschikbaar is voor groei en innovatie.