De Amerikaanse economie staat aan de rand van de afgrond, en de aandelenmarkt zou wel eens 30 procent kunnen kelderen. Dat is de waarschuwing van Gary Shilling, de eerste hoofdeconoom van Merrill Lynch en al decennialang een van de meest gevreesde stemmen op Wall Street. Hij denkt dat de klap nog dit jaar kan vallen.

Recessie ‘vrijwel onvermijdelijk’

Shilling schetste in een interview met Business Insider een somber beeld van de economie. Volgens hem is het bijna onvermijdelijk dat de Verenigde Staten dit jaar in een recessie belanden. De kwetsbaarheden stapelen zich volgens hem op meerdere fronten op.

Allereerst zit de huizenmarkt muurvast omdat investeerders rekenen op aanhoudend hoge rentes. Een korte opleving in de verkoop van bestaande huizen vorig jaar, toen hypotheekrentes even daalden, is alweer voorbij nu de rentes weer zijn opgelopen.

Daarnaast zijn de bedrijfsinvesteringen (capex) buiten AI om hard ingezakt. De brede capex-groei kwam eind vorig jaar uit op 3,9 procent, ver onder de piek van ruim 24 procent tijdens de pandemie.

Tot slot verwacht Shilling dat de consumentenbestedingen het komende jaar zullen dalen vanwege “aanhoudende druk op consumenten”.

Amerikanen zaten al onder de last van opgestapelde prijsstijgingen sinds de pandemie, en daar bovenop komt nu de inflatieschok door de oorlog met Iran. De energieprijzen zijn namelijk door het dak gegaan door de geblokkeerde Straat van Hormuz.

Consumenten houden zo steeds minder over in de portemonnee en dat zien we terug in het reële besteedbare inkomen (het geld dat huishoudens daadwerkelijk overhouden om uit te geven) dat nog maar met 0,4 procent per jaar groeit, terwijl de spaarquote (het percentage van het besteedbaar inkomen dat huishoudens opzij zetten in plaats van uitgeven) is gezakt naar 3,6 procent.

Door deze combinatie bevindt de consument zich volgens hem op ”heel dun ijs”.

Aandelen ‘duizelingwekkend duur’

Op de beurs ziet de econoom een tweede onweerswolk samenpakken. Drie waarderingsmaatstaven gaan bij hem rood knipperen.

De Shiller CAPE-ratio, die aandelenkoersen vergelijkt met winsten over een langere periode, staat op het hoogste niveau sinds vlak voor de dotcom-crash. Ook de koers-omzet en koers-boekwaarde van de S&P 500 staan op recordhoogte.

“Aandelen zijn erg duur en er komt waarschijnlijk een flinke correctie aan in de relatief nabije toekomst,” zei Shilling. “Een daling van 20 of 30 procent is historisch gezien geen groot ding. Dus dat zit er waarschijnlijk in.”

Wat de klap precies in gang moet zetten, weet Shilling zelf ook niet. Grote correcties ontstaan meestal door excessen in de markt, al ziet hij de AI-boom niet meer als duidelijk teken aan de wand.

“Ik heb min of meer mijn carrière gemaakt door op zoek te gaan naar die verborgen scheuren, en ik zie op dit moment niets dat schreeuwt om een grote uitverkoop. Maar dat betekent niet dat het er niet is,” zei hij.

Alleen een flinke fiscale stimulans of een onverwacht sterke consument kunnen de bui nog wegblazen, denkt Shilling. Beide acht hij alleen erg onwaarschijnlijk. 

Een lichtpuntje voor investeerders is dat de econoom al vier jaar lang waarschuwt voor een recessie en een brede koersval. Op enig moment zal hij natuurlijk zijn gelijk krijgen.