De Poolse cryptobeurs Zonda kan niet bij 4.500 Bitcoin (BTC) ter waarde van ruim 330 miljoen dollar. CEO Przemysław Kral bevestigde in een videoboodschap dat de privésleutels van de cold wallet nooit zijn overgedragen aan het huidige management. De sleutels waren in handen van oprichter Sylwester Suszek, die sinds maart 2022 vermist is.

Sleutels verdwenen met de oprichter

Kral maakte voor het eerst het walletadres openbaar. De Bitcoin staat er nog steeds. Het probleem is niet dat de munten zijn gestolen of verplaatst. Het probleem is dat niemand erbij kan.

Zonder de privésleutels is de cold wallet in feite een kluis zonder code. De 4.500 BTC zijn zichtbaar op de blockchain maar onbereikbaar. Of de sleutels ooit boven water komen hangt af van het lot van de vermiste oprichter.

Kral ontkent fraude en stelt dat de openbaarmaking juist transparantie toont. Maar voor gebruikers is het resultaat hetzelfde: hun geld zit vast.

Run op de beurs

De situatie escaleerde begin april nadat blockchain-analyseplatform Recoveris meldde dat Zonda mogelijk in financiële problemen verkeert. Het platform constateerde een sterke daling in de hot wallet van de beurs.

Dat leidde tot paniek. Rond 6 april kwamen er binnen korte tijd meer dan 25.000 opnameverzoeken binnen, terwijl de beurs normaal gesproken circa 100.000 verzoeken per jaar verwerkt. De plotselinge piek veroorzaakte vertragingen bij uitbetalingen, wat de onrust verder aanwakkerde.

Zonda zegt volledig solvabel te zijn en stelt dat de problemen puur logistiek zijn, veroorzaakt door de piek in opnames na negatieve berichtgeving.

Politieke aandacht in Polen

De kwestie heeft inmiddels het Poolse parlement bereikt. Parlementariër Tomasz Mentzen suggereerde dat Zonda de toegang tot de cold wallet heeft verloren door de verdwijning van Suszek. Daarnaast circuleren berichten over mogelijke banden tussen voormalige aandeelhouders en criminele organisaties.

Zonda, opgericht in 2014 als BitBay, verhuisde in 2021 naar Estland vanwege onduidelijkheid rond de Poolse regelgeving en vertragingen bij de invoering van de Europese MiCA-wetgeving.

Wat dit breder betekent

De zaak illustreert een fundamenteel risico van gecentraliseerde cryptobeurzen. Wie zijn Bitcoin op een exchange laat staan, vertrouwt erop dat die partij de sleutels veilig bewaart. In dit geval verdween de persoon met de sleutels letterlijk.

Voor gebruikers van cryptobeurzen is het een herinnering aan het oude adagium: not your keys, not your coins. Zolang de privésleutels van Zonda’s cold wallet niet boven water komen, blijft 330 miljoen dollar aan Bitcoin onbereikbaar.