De Europese luchtvaartsector staat onder zware druk nu de laatste tanker met kerosine onderweg is naar Rotterdam. Voor reizigers roept dat een ongemakkelijke vraag op: kunnen we straks nog wel gewoon op vakantie?

De aanvoer uit het Midden-Oosten droogt op, terwijl de vraag naar brandstof hoog blijft. Tegelijkertijd lopen de kosten wereldwijd razendsnel op, wat nu al zichtbaar is in duurdere vluchten en ingrepen bij luchtvaartmaatschappijen.

Kerosinetekort zet luchtvaart onder druk

De tanker STI Supreme vervoert bijna 90.000 ton vliegtuigbrandstof vanuit Koeweit en markeert voorlopig het einde van een cruciale aanvoerroute naar Europa. Dat is opvallend, want Europa kampt al langer met een structureel tekort aan kerosine.

Volgens marktkenners is de situatie ernstig. Ongeveer de helft van de Europese import komt normaal gesproken uit het Midden-Oosten. Door de oorlog en de onrust rond de Straat van Hormuz valt die stroom nu grotendeels weg, terwijl alternatieven schaars zijn. Extra import uit de Verenigde Staten lijkt geen oplossing, omdat daar nauwelijks overschotten beschikbaar zijn.

De gevolgen zijn nu al zichtbaar. Luchtvaartmaatschappijen maken zich zorgen over zowel de prijs als de beschikbaarheid van brandstof. Sommige partijen nemen maatregelen. Zo houden maatschappijen oudere en minder zuinige toestellen aan de grond en worden vluchten geschrapt.

De kern van het probleem is simpel. Zonder brandstof kan er niet gevlogen worden. En volgens insiders is er geen garantie dat de voorraden op peil blijven richting de komende maanden.

Exploderende prijzen raken hele sector

Naast schaarste speelt ook de prijs een grote rol. Door geopolitieke spanningen zijn de kosten van kerosine sterk gestegen. In sommige regio’s liggen prijzen inmiddels tientallen procenten hoger dan een jaar geleden.

Dat raakt niet alleen reguliere vluchten, maar ook de markt voor privéjets. Daar zijn prijsstijgingen van vijf tot twintig procent inmiddels normaal geworden. In extreme gevallen liggen de kosten nog hoger.

Een concreet voorbeeld laat zien hoe snel het gaat. Een vlucht van Dubai naar Londen die eerder ongeveer vier ton kostte, kan nu oplopen tot ruim vijf ton. Het verschil zit volledig in de brandstofkosten.

Opvallend is dat rijke reizigers blijven vliegen, ondanks de hogere prijzen. De vraag blijft relatief stabiel. Wel kiezen sommige klanten voor kleinere toestellen om kosten te drukken.

Voor luchtvaartbedrijven is de situatie lastiger. Zij kunnen niet altijd alle prijsstijgingen doorberekenen aan klanten, bijvoorbeeld door bestaande contracten. Daardoor draaien sommige bedrijven tijdelijk verlies.

Dreigt een kantelpunt voor luchtvaart?

De combinatie van schaarste en stijgende prijzen zorgt voor een ongemakkelijke realiteit. De sector beweegt richting een punt waarop niet alleen vliegen duurder wordt, maar mogelijk ook minder beschikbaar.

Experts spreken van een situatie die zich langzaam ontvouwt. De echte impact moet nog komen, omdat bestaande voorraden eerst worden opgebruikt. Tegelijkertijd ontbreekt het aan duidelijkheid over nieuwe leveringen.

Voor reizigers kan dat merkbare gevolgen hebben. Minder vluchten, hogere ticketprijzen en langere wachttijden liggen voor de hand als de druk verder toeneemt.

Ook binnen de sector groeit de onzekerheid. Luchtvaartmaatschappijen geven aan dat ze geen garanties krijgen over de beschikbaarheid van kerosine in de komende maanden. Daarmee komt een scenario dichterbij dat tot voor kort ondenkbaar leek: vliegtuigen die niet aan de grond blijven vanwege vraag, maar simpelweg door een gebrek aan brandstof.