NAVO-chef Mark Rutte ontkent dat de VS onder leiding van Donald Trump soevereiniteit over Groenland heeft geëist. Tijdens het World Economic Forum in Davos benadrukte hij dat het gesprek met Trump draaide om veiligheid in de Arctische regio, en niet over eigendomsclaims.

Geen militaire deal, wél focus op veiligheid

Volgens Rutte draaide het gesprek met Trump om “praktische” veiligheidsmaatregelen, bedoeld om Rusland en China op afstand te houden. “We moeten meer energie, tijd en focus steken in de bescherming van de Arctische regio, met Groenland als prioriteit,” zei hij in een interview met Bloomberg. Van een Amerikaanse militaire deal was geen sprake, al staat Denemarken volgens Rutte “volledig open” voor een grotere Amerikaanse aanwezigheid.

Groenland, een autonoom onderdeel van het Deense koninkrijk, speelt een steeds grotere strategische rol nu het poolijs smelt en nieuwe zeeroutes ontstaan. NAVO-partners zien het eiland als cruciaal voor hun invloed in het hoge noorden.

Trump zet NAVO onder druk, maar draait bij

De Amerikaanse president staat al langer bekend om zijn opvallende uitspraken over Groenland. Zijn eerdere uitlatingen, waaronder het “kopen” van het eiland, veroorzaakten spanningen binnen de NAVO. Toch lijkt er nu een wending te zijn gekomen.

Na een ontmoeting met Rutte in Davos liet Trump via sociale media weten dat er een “framework”-akkoord is bereikt. Dat akkoord komt overeen met gesprekken die eerder plaatsvonden in Washington, tussen een Deense delegatie en onder meer vicepresident JD Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. Daarin werd afgesproken een werkgroep op te richten rond Amerikaanse veiligheidszorgen.

Die diplomatieke doorbraak zorgde er voor dat Trump plotseling afzag van nieuwe importtarieven op Europa. Daarmee werd een op handen zijnde handelsoorlog afgewend, net op het moment dat de spanningen rond Rusland en Oekraïne opnieuw opliepen.

Frederiksen: “Geen sprake van soevereiniteitsoverdracht”

Deense premier Mette Frederiksen reageerde fel op berichten over Amerikaanse inmenging. Ze benadrukte dat “soevereiniteit geen punt van onderhandeling is” en maakte duidelijk dat Rutte geen mandaat had om namens Denemarken te spreken. “We moeten een weg vinden die internationale wetgeving én onze soevereiniteit respecteert,” zei ze tegen de Deense omroepen DR en TV2.

Vooralsnog lijkt de diplomatieke schade mee te vallen. Europese leiders treffen voorbereidingen voor een spoedtop in Brussel, waar het akkoord verder op de agenda staat.