Vier van de grootste technologiebedrijven ter wereld trekken dit jaar samen ongekend diep de portemonnee. Alphabet, Amazon, Meta en Microsoft verwachten gezamenlijk zo’n 650 miljard dollar te investeren in nieuwe datacenters en AI-infrastructuur. Het gaat om een bedrag dat zelfs tijdens eerdere technologiehypes nauwelijks is voorgekomen.

De investeringen zijn bedoeld om de leidende positie te veroveren in kunstmatige intelligentie. De inzet is hoog. Wie nu domineert, kan volgens de bedrijven jarenlang de dienst uitmaken in een markt die nog volop in ontwikkeling is.

AI-race dwingt bedrijven tot recorduitgaven

Volgens cijfers van Bloomberg stijgen de kapitaaluitgaven van deze vier techreuzen met ongeveer zestig procent ten opzichte van een jaar eerder. Elk afzonderlijk bedrijf zou met zijn geplande uitgaven een record vestigen voor de grootste investering door één onderneming in één jaar in het afgelopen decennium.

Meta verwacht dat de investeringen dit jaar kunnen oplopen tot 135 miljard dollar. Microsoft zit daar niet ver onder met een geschatte 105 miljard dollar. Alphabet verraste beleggers met een uitgavenplafond van 185 miljard dollar, terwijl Amazon daar nog overheen gaat met plannen tot 200 miljard dollar.

Die aankondigingen zorgden direct voor onrust op de beurs. Aandelen van meerdere bedrijven kregen flinke klappen, ondanks dat hun omzet en kernactiviteiten grotendeels op koers liggen.

Datacenters slokken energie en grondstoffen op

Het geld gaat vooral naar de bouw van nieuwe datacenters. Daarin staan duizenden servers die draaien op krachtige AI-chips, vaak geleverd door Nvidia en geproduceerd door Taiwan Semiconductor Manufacturing Company. Deze centra verbruiken enorme hoeveelheden stroom en water.

In verschillende regio’s leidt dat tot spanningen. Lokale overheden en bewoners maken zich zorgen over stijgende energieprijzen en concurrentie om schaarse middelen. Ook economen waarschuwen dat de investeringsgolf van een kleine groep extreem winstgevende bedrijven het bredere economische beeld kan vertekenen.

Analist Gil Luria van DA Davidson noemt de situatie een klassiek winner-takes-it-all-scenario. Volgens hem zien de bedrijven rekenkracht voor AI als de volgende strategische machtsbasis. Niemand wil achterblijven.

Beleggers twijfelen aan tempo en rendement

De grote vraag is of de enorme investeringen zich ook snel laten terugverdienen. Het trainen van geavanceerde AI-modellen is extreem duur en vereist duizenden chips die per stuk tienduizenden dollars kosten. De bedrijven rekenen erop dat AI-toepassingen straks een vaste plek krijgen in werk, onderwijs en dagelijks leven.

Toch groeit de twijfel onder beleggers. Zij vragen zich af of de opbrengsten niet te ver in de toekomst liggen. Sommige investeerders vrezen dat de AI-hype vooruitloopt op de daadwerkelijke vraag, vergelijkbaar met eerdere investeringsbubbels in de technologiegeschiedenis.

Tegelijkertijd verandert het karakter van de techbedrijven zichtbaar. Waar vroeger vooral werd geïnvesteerd in personeel en software, schuift het zwaartepunt nu naar fysieke infrastructuur. Meta gaf vorig jaar zelfs meer uit aan gebouwen en apparatuur dan aan onderzoek en ontwikkeling.

Of de AI-race eindigt in een doorbraak of in teleurstelling, is nog onzeker. Wat wel vaststaat: de schaal en snelheid van deze investeringen zetten de toon voor de komende jaren in technologie, financiële markten en mogelijk ook de cryptosector.