De Verenigde Staten leggen voor het eerst een strategische voorraad van kritieke mineralen aan voor civiele industrie. President Donald Trump trekt daar 12 miljard dollar voor uit om Amerikaanse bedrijven te beschermen tegen leveringsschokken en om de afhankelijkheid van China terug te dringen.

Project Vault

Het project, dat de naam Project Vault krijgt, combineert een lening van 10 miljard dollar van de Amerikaanse Export-Import Bank met ongeveer 2 miljard dollar aan privaat kapitaal. 

Met dat geld worden belangrijke grondstoffen ingekocht en opgeslagen voor sectoren als auto-industrie, technologie en luchtvaart. Trump maakte het plan zondag bekend in Washington, zo schreef Bloomberg.

De strategische voorraad is te vergelijken met de Strategic Petroleum Reserve, de noodvoorraad olie die de VS sinds de jaren zeventig aanhouden. Dit keer gaat het niet om olie, maar om mineralen zoals gallium, kobalt en nikkel. Die zijn onmisbaar voor producten als iPhones, batterijen en straalmotoren.

Vorig jaar legde de Amerikaanse overheid ook al een strategische Bitcoin-reserve aan, na een presidentieel bevel van Trump. Alle inbeslaggenomen Bitcoin (BTC) worden sindsdien voor de lange termijn bewaard in de nationale schatkist.

China speelt een dominante rol in de winning en verwerking van de grondstoffen. Toen Beijing vorig jaar exportbeperkingen instelde, moesten sommige Amerikaanse fabrikanten hun productie terugschroeven. Dat moment werkte als een wake-upcall in Washington.

Trump wil met Project Vault voorkomen dat de industrie opnieuw klem komt te zitten. “Dit moet ervoor zorgen dat Amerikaanse bedrijven en werknemers nooit worden geraakt door tekorten,” zei de president bij de aankondiging.

Grote namen uit industrie doen mee

Meer dan een dozijn grote bedrijven heeft zich inmiddels aangesloten bij het initiatief. Daaronder zitten General Motors, Stellantis, Boeing, Corning, GE Vernova en Google. Drie grote handelshuizen, Hartree Partners, Traxys North America en Mercuria Energy Group, verzorgen de inkoop van de grondstoffen.

Bedrijven spreken vooraf af welke materialen ze later willen afnemen tegen een vaste prijs. Project Vault koopt en bewaart die grondstoffen, terwijl de deelnemers een vergoeding betalen voor opslag en financiering. In geval van een ernstige verstoring mogen bedrijven hun volledige voorraad aanspreken, mits ze die later weer aanvullen.

Volgens de regering werkt dit prijsdempend en vermindert het extreme schommelingen. Zo schoot de prijs van nikkel ooit hard omhoog na de Russische inval in Oekraïne, met grote gevolgen voor balansen van bedrijven.

Markt reageert direct

Het nieuws zorgde meteen voor beweging op de beurs. Aandelen van Amerikaanse bedrijven actief in zeldzame aardmetalen en kritieke mineralen schoten de lucht in.

Trump benadrukte dat de voorraad niet alleen strategisch, maar ook financieel aantrekkelijk is. Volgens hem kan de Amerikaanse belastingbetaler zelfs profiteren van de rente op de lening. “We verwachten hier uiteindelijk geld aan te verdienen,” zei hij.

Later deze week spreekt de VS met tientallen landen over verdere samenwerking rond kritieke mineralen. Washington wil zo de aanvoer verder spreiden en de greep van China op deze markt verzwakken.